Zawieszenie działalności zdejmuje składki i większość deklaracji, ale nie zdejmuje wszystkiego. To rozróżnienie decyduje o tym, czy zawieszenie jest realną oszczędnością, czy pułapką — i jest to narzędzie, którego spółka z o.o. w ogóle nie ma w takiej formie.

Kto i na jak długo

Warunek podstawowy: brak zatrudnionych pracowników. Zatrudnianie na umowę o pracę wyklucza zawieszenie. Nie wyklucza go natomiast współpraca na podstawie umów cywilnoprawnych w zakresie dopuszczonym przepisami ani zatrudnianie osób przebywających na urlopach związanych z rodzicielstwem.

Okres:

  • wpis w CEIDG — od 30 dni, bez górnej granicy,
  • spółki w KRS — od 30 dni do 24 miesięcy.

Zgłoszenie jest bezpłatne i można je złożyć z datą wsteczną albo przyszłą. Przy zawieszeniu można od razu wskazać datę wznowienia — wtedy działalność wznowi się sama.

Co wolno, a czego nie

To najważniejsza część i źródło większości problemów.

Wolno:

  • przyjmować należności powstałe przed zawieszeniem,
  • regulować zobowiązania powstałe przed zawieszeniem,
  • zbywać własne środki trwałe i wyposażenie,
  • wykonywać czynności niezbędne do zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów,
  • uczestniczyć w postępowaniach sądowych, podatkowych i administracyjnych,
  • osiągać przychody finansowe z czynności sprzed zawieszenia,
  • być kontrolowanym — zawieszenie nie chroni przed kontrolą.

Nie wolno:

  • prowadzić bieżącej działalności i osiągać z niej przychodów,
  • wystawiać faktur za nowe usługi albo towary,
  • zatrudniać pracowników.

Granica, która bywa przekraczana nieświadomie: jedno zlecenie „przy okazji” w czasie zawieszenia. Skutkiem jest uznanie, że działalność faktycznie była prowadzona — z zaległymi składkami i podatkiem za cały okres.

Sprzedaż środka trwałego jest przy tym dozwolona i to bywa zaskoczeniem w drugą stronę: samochód firmowy można sprzedać w trakcie zawieszenia, ale trzeba to rozliczyć, a przy czynnym VAT także wykazać w pliku.

ZUS — co znika i co zostaje

Znikają składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za okres zawieszenia. To główna korzyść i przy pełnych składkach kwota rzędu kilkunastu tysięcy złotych rocznie.

Znika też prawo do świadczeń zdrowotnych — po upływie okresu przejściowego od ustania ubezpieczenia. I to jest rzecz, o której zapomina się najczęściej.

Co z tym zrobić:

  • zgłosić się do ubezpieczenia z innego tytułu — jako członek rodziny, z etatu, z umowy zlecenia,
  • przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego w NFZ,
  • zarejestrować się jako bezrobotny, jeżeli spełnia się warunki.

Zawieszenie przerywa też ubezpieczenie chorobowe. Po wznowieniu obowiązuje ponowny okres wyczekiwania, zanim przysługuje zasiłek — opisaliśmy ten mechanizm przy e-ZLA.

Okres zawieszenia nie liczy się do stażu emerytalnego ani do okresów składkowych.

Podatki w czasie zawieszenia

Zaliczki na podatek dochodowy — nie wpłaca się ich za okresy zawieszenia.

Zeznanie roczne — trzeba złożyć, nawet przy zerowych przychodach. To jest najczęściej pomijany obowiązek.

JPK_V7 — co do zasady nie składa się go za pełne okresy zawieszenia. Obowiązek wraca, gdy w danym okresie wystąpią czynności wymagające rozliczenia: sprzedaż środka trwałego, korekta, nabycie wewnątrzwspólnotowe, import usług.

Status podatnika VAT — przy zawieszeniu powyżej określonego okresu organ może wykreślić podatnika z rejestru VAT, z przywróceniem po wznowieniu. Warto o tym wiedzieć, bo wykreślenie widoczne jest na białej liście i kontrahenci to sprawdzają.

Amortyzacja — nie biegnie. Odpisów nie nalicza się od miesiąca następującego po miesiącu zawieszenia do końca miesiąca wznowienia. Okres amortyzacji faktycznie się wydłuża, a koszt przesuwa w czasie.

Składka zdrowotna — przy zerowym dochodzie i zawieszonej działalności nie występuje, bo nie ma tytułu do ubezpieczenia.

Co zostaje mimo zawieszenia

Lista rzeczy, które trwają dalej:

  • wpis w CEIDG albo KRS — firma istnieje, tylko nie działa,
  • NIP i REGON,
  • obowiązek przechowywania dokumentacji,
  • zeznanie roczne,
  • możliwość kontroli za okresy wcześniejsze,
  • zobowiązania wobec kontrahentów i banków — zawieszenie nie zawiesza umów,
  • opłaty stałe, jeżeli umowy ich nie przewidują inaczej: leasing, abonamenty, najem lokalu.

Ostatni punkt jest tym, który przesądza o sensie zawieszenia przy firmie z leasingiem i wynajętym lokalem: składki znikają, ale największe koszty stałe zostają.

Jak wznowić

Wnioskiem o zmianę wpisu w CEIDG albo zgłoszeniem do KRS. Bezpłatnie, można z datą przyszłą.

Jeżeli przy zawieszeniu wskazano datę wznowienia, działalność wznawia się automatycznie — nie trzeba składać nic.

Po wznowieniu wracają: składki ZUS, zaliczki na podatek, JPK_V7 przy czynnym VAT i amortyzacja.

Trzy rzeczy do sprawdzenia przy wznowieniu:

Status VAT — jeżeli nastąpiło wykreślenie, sprawdź przywrócenie i swoją obecność na białej liście.

Ubezpieczenie chorobowe — jeżeli chcesz je mieć, trzeba zgłosić przystąpienie ponownie; obowiązuje okres wyczekiwania.

Forma opodatkowania — zostaje ta sama co przed zawieszeniem. Jeżeli chcesz ją zmienić, obowiązuje zwykły termin, liczony od pierwszego przychodu w roku.

Zawieszenie a likwidacja

Warto rozróżnić, bo wybór bywa dokonywany odruchowo.

Zawieszenie — firma istnieje, da się wrócić w każdej chwili, numery zostają, historia działalności nie urywa się. Ma sens przy przerwie sezonowej, chorobie, urlopie rodzicielskim, przejściu na etat na próbę.

Likwidacja — koniec. Dochodzą obowiązki zamknięcia: spis z natury, rozliczenie końcowe, korekta VAT od majątku pozostałego po likwidacji, wyrejestrowanie z ZUS. Ponowne otwarcie oznacza nową rejestrację i utratę ciągłości.

Przy niepewności zawieszenie jest tańsze i odwracalne — a przy wpisie w CEIDG nie ma górnej granicy czasowej, więc nie trzeba decydować od razu.

Kiedy zawieszenie naprawdę się opłaca

Rachunek jest prosty, ale rzadko robiony.

Oszczędzasz: składki ZUS za okres zawieszenia i zaliczki na podatek, jeżeli i tak nie byłoby dochodu.

Nie oszczędzasz: kosztów stałych wynikających z umów — leasingu, najmu lokalu, abonamentów, ubezpieczeń. Zawieszenie działalności nie zawiesza umów cywilnych.

Tracisz: ciągłość ubezpieczenia zdrowotnego i chorobowego, bieg amortyzacji oraz okres składkowy do emerytury.

Dlatego zawieszenie ma największy sens przy firmie, której główny koszt to składki: działalność usługowa bez majątku, bez leasingu i bez lokalu. Przy firmie z leasingiem na samochód i wynajętym biurem oszczędność bywa pozorna.

Trzy sytuacje, w których wychodzi najlepiej:

Przerwa sezonowa — działalność, która realnie nie przynosi przychodu przez kilka miesięcy w roku.

Przejście na etat na próbę — zamiast likwidować firmę, zawieszasz ją i masz do czego wrócić bez nowej rejestracji.

Choroba albo urlop rodzicielski — przy czym tu akurat warto policzyć, czy nie lepiej zachować ubezpieczenie chorobowe, opłacając składki dalej.

Spółka z o.o. — dlaczego to nie to samo

Przy spółce kapitałowej zawieszenie wygląda podobnie na papierze, a działa inaczej w praktyce.

Ograniczenie czasowe: od 30 dni do 24 miesięcy, podczas gdy wpis w CEIDG nie ma górnej granicy.

Spółka istnieje dalej jako podmiot — ma zarząd, ma obowiązki korporacyjne, ma adres, pod którym musi odbierać korespondencję.

Sprawozdanie finansowe trzeba sporządzić także za okres zawieszenia, jeżeli w tym czasie wystąpiły zdarzenia podlegające ujęciu w księgach. Zwolnienie ze sporządzania sprawozdania przy pełnym zawieszeniu ma swoje warunki i nie jest automatyczne.

Zarząd dalej odpowiada za zobowiązania spółki na zasadach ogólnych — zawieszenie niczego tu nie zmienia.

Dlatego przy spółce zawieszenie bywa rozwiązaniem gorszym niż się wydaje: zdejmuje część obciążeń, ale zostawia strukturę, która sama w sobie kosztuje. Przy dłuższej przerwie warto policzyć, czy sensowniejsza nie jest likwidacja albo sprzedaż udziałów. Rozpisaliśmy różnice między formami przy wyborze JDG i spółki z o.o.

Najczęstsze pytanie: czy zawieszenie widać

Tak — wpis w CEIDG i w KRS jest publiczny i pokazuje status „działalność zawieszona” razem z datą.

Widzą to więc kontrahenci, banki przy wniosku kredytowym i każdy, kto sprawdzi firmę przed podjęciem współpracy. Dla części branż jest to sygnał neutralny (sezonowość), dla innych — powód do pytań.

To argument, żeby zawieszenie zgłosić świadomie, a nie jako odruch przy pierwszym gorszym kwartale. Przy krótkiej przerwie bywa, że taniej jest opłacić składki przez dwa miesiące, niż mieć w rejestrze ślad przerwy w okresie, w którym akurat stara się o finansowanie.


W M&B prowadzimy księgowość jednoosobowych działalności i przy zawieszeniu pilnujemy tego, co mimo niego zostaje — zeznania rocznego, statusu VAT i obecności na białej liście, bo to one wychodzą później przy wznowieniu. Jeżeli zastanawiasz się między zawieszeniem a likwidacją, rachunek skutków podatkowych przeprowadza doradca podatkowy; przy spółkach z o.o. zasady i terminy są inne niż przy JDG.