CIT to podatek dochodowy od osób prawnych. Płaci go spółka, nie wspólnik — i to jest pierwsza rzecz odróżniająca spółkę kapitałową od jednoosobowej działalności, gdzie podatek płaci przedsiębiorca od razu.
Druga rzecz wynika z pierwszej: jeżeli chcesz wyjąć pieniądze ze spółki, pojawia się drugi podatek. Nie jest to niedoróbka przepisów — to konsekwencja tego, że spółka jest odrębnym podmiotem z własnym majątkiem.
Kto jest podatnikiem
- spółki kapitałowe — z o.o., prosta spółka akcyjna, akcyjna,
- spółki komandytowe i komandytowo-akcyjne,
- spółki jawne w określonych przypadkach, wynikających z braku ujawnienia wspólników,
- spółki w organizacji — od chwili zawarcia umowy, przed wpisem do rejestru,
- fundacje, stowarzyszenia, spółdzielnie,
- podatkowe grupy kapitałowe.
Kto nie jest: jednoosobowa działalność gospodarcza, spółka cywilna oraz spółka partnerska — tam dochód jest dochodem osób fizycznych i rozlicza się go w PIT.
Stawki: 19% i 9%
19% — stawka podstawowa.
9% — dla małych podatników oraz dla podatników rozpoczynających działalność w pierwszym roku. Dotyczy dochodu innego niż z zysków kapitałowych.
Małym podatnikiem jest podmiot, którego przychody ze sprzedaży wraz z podatkiem nie przekroczyły w poprzednim roku równowartości 2 mln euro, przeliczanej według kursu z pierwszego dnia roboczego października roku poprzedzającego.
Dwie pułapki przy stawce 9%:
Wyłączenia dla podmiotów powstałych z przekształceń, podziałów i wniesienia przedsiębiorstwa. Spółka powstała z przekształcenia jednoosobowej działalności nie korzysta ze stawki 9% w pierwszym roku.
Zyski kapitałowe zawsze 19%. Dochód z udziałów, akcji, wierzytelności i praw majątkowych rozlicza się w odrębnym źródle i stawka 9% go nie dotyczy. To ma praktyczną konsekwencję: straty z działalności operacyjnej nie pomniejszają dochodu z zysków kapitałowych i odwrotnie.
Podwójne opodatkowanie — policzone
Mechanizm wygląda tak:
| Krok | Przy CIT 9% | Przy CIT 19% |
|---|---|---|
| dochód spółki | 200 000 zł | 200 000 zł |
| CIT | 18 000 zł | 38 000 zł |
| zysk do podziału | 182 000 zł | 162 000 zł |
| podatek od dywidendy 19% | 34 580 zł | 30 780 zł |
| do ręki wspólnika | 147 420 zł | 131 220 zł |
| obciążenie łączne | 26,3% | 34,4% |
Dwa wnioski:
Stawka 9% zmienia rachunek istotnie — osiem punktów procentowych różnicy w obciążeniu łącznym.
Drugi poziom pojawia się tylko przy wypłacie. Dopóki zysk zostaje w spółce, płacisz sam CIT. Dla firmy, która reinwestuje, podwójne opodatkowanie jest więc kosztem odroczonym, nie bieżącym.
Jak wyjmuje się pieniądze ze spółki
Dywidenda to najdroższa droga i rzadko jedyna. Pozostałe:
- wynagrodzenie z umowy o pracę — koszt dla spółki, ale pełne składki i PIT według skali,
- wynagrodzenie członka zarządu z powołania — koszt dla spółki, składka zdrowotna, bez składek społecznych,
- umowa zlecenia — zależnie od zbiegu tytułów ubezpieczeniowych,
- odsetki od pożyczki udzielonej spółce — koszt dla spółki, u wspólnika podatek od odsetek; uwaga na ograniczenia w kosztach finansowania dłużnego,
- najem majątku prywatnego spółce — na warunkach rynkowych,
- zwrot kosztów poniesionych na rzecz spółki.
Wszystkie poza dywidendą są kosztem spółki, więc obniżają jej dochód i CIT. Dlatego w praktyce optymalny układ to zwykle miks — i warto policzyć go raz, a potem po prostu stosować.
Jedna granica: świadczenia między spółką i wspólnikiem muszą być na warunkach rynkowych. Odbiegające od rynkowych bywają kwestionowane, a przy podmiotach powiązanych dochodzą obowiązki dokumentacyjne w zakresie cen transferowych.
Estoński CIT
Osobny reżim, który odkłada opodatkowanie do momentu wypłaty zysku.
Jak działa: dopóki zysk zostaje w spółce i jest reinwestowany, podatku nie ma — ani CIT, ani od dywidendy. Podatek pojawia się przy wypłacie, a łączne obciążenie bywa wtedy korzystniejsze niż na zasadach ogólnych.
Czego wymaga: spełnienia warunków ustawowych dotyczących struktury właścicielskiej (wyłącznie osoby fizyczne jako wspólnicy), zatrudnienia, struktury przychodów (ograniczenie udziału przychodów pasywnych) oraz zgłoszenia wyboru w terminie.
Dla kogo się opłaca: dla spółek, które budują majątek i nie wypłacają zysku na bieżąco. Dla spółki wypłacającej wszystko właścicielowi przewaga jest mniejsza.
Czego nie wolno tu uprościć: wyjście z tej formy przed upływem okresu też ma skutki, a część zdarzeń w trakcie (ukryte zyski, wydatki niezwiązane z działalnością) jest opodatkowana od razu. To jest obszar, w którym rachunek robi się przed decyzją.
Terminy
| Co | Termin |
|---|---|
| zaliczka miesięczna | do 20. dnia następnego miesiąca |
| zaliczka kwartalna (dla uprawnionych) | do 20. dnia po kwartale |
| zeznanie CIT-8 | do końca 3. miesiąca po roku podatkowym |
| zapłata podatku z zeznania | w terminie złożenia zeznania |
| sprawozdanie finansowe do KRS | w terminie wynikającym z ustawy o rachunkowości |
Rok podatkowy spółki nie musi być rokiem kalendarzowym, ale zmiana wymaga zgłoszenia i ma konsekwencje dla terminów.
Czego CIT nie dotyczy
Dla porządku, bo to częste pytanie: CIT nie ma nic wspólnego z VAT. To dwa niezależne systemy. Spółka może być podatnikiem CIT i jednocześnie zwolniona z VAT, i odwrotnie. Opisaliśmy to przy VAT w spółce.
Podobnie CIT nie zależy od formy opodatkowania wybranej przez wspólnika w jego własnej działalności — to osobne rozliczenia osobnych podatników.
Strata w spółce i jej rozliczanie
Spółka, która ponosi stratę, nie płaci CIT za ten rok — ale strata nie przepada.
Stratę można rozliczyć w kolejnych pięciu latach podatkowych, przy czym w jednym roku odliczyć można nie więcej niż 50% jej kwoty albo jednorazowo do 5 000 000 zł. Co się nie zmieściło w limicie jednorazowym, rozlicza się dalej w ramach pięciu lat.
Dwa ograniczenia, o których warto wiedzieć:
Źródła liczy się osobno. Strata z działalności operacyjnej nie pomniejsza dochodu z zysków kapitałowych i odwrotnie. To bywa zaskoczeniem przy spółkach, które mają jedno i drugie.
Przy przekształceniach i połączeniach prawo do rozliczenia straty bywa ograniczone — nie da się kupić spółki ze stratą tylko po to, żeby ją wykorzystać.
Co jeszcze obciąża spółkę poza CIT
Lista, bez której rachunek „ile kosztuje spółka” jest niepełny:
- podatek od dywidendy 19% przy wypłacie zysku,
- podatek u źródła przy płatnościach do podmiotów zagranicznych — odsetki, należności licencyjne, część usług niematerialnych,
- podatek od przychodów z budynków, jeżeli spółka ma nieruchomości komercyjne o odpowiedniej wartości,
- PCC przy czynnościach takich jak podwyższenie kapitału zakładowego,
- minimalny podatek dochodowy w przypadkach przewidzianych ustawą.
Trzeci i piąty punkt dotyczą wąskich grup, ale pierwszy i drugi — bardzo wielu spółek, a podatek u źródła jest obszarem, w którym najłatwiej przeoczyć obowiązek przy zwykłej fakturze od zagranicznego dostawcy oprogramowania.
W skrócie
- CIT płaci spółka, nie wspólnik — stawka 19% albo 9% dla małych podatników,
- 9% nie dotyczy zysków kapitałowych i nie przysługuje spółkom z przekształceń w pierwszym roku,
- drugi podatek 19% przy wypłacie dywidendy — ale tylko przy wypłacie,
- zysk niewypłacany obciążony jest samym CIT, co działa na korzyść spółek reinwestujących,
- estoński CIT odkłada opodatkowanie do wypłaty, przy spełnieniu warunków ustawowych,
- wypłata ze spółki to nie tylko dywidenda — wynagrodzenie z powołania, pożyczka, najem majątku są kosztem spółki,
- CIT-8 do końca trzeciego miesiąca po roku podatkowym, zaliczki do 20. dnia miesiąca.
W M&B prowadzimy księgowość spółek z o.o. razem z pełnymi księgami, sprawozdaniem finansowym i pilnowaniem progu dla stawki 9%. Rachunek, czy w Twoim przypadku korzystniejszy jest CIT na zasadach ogólnych czy estoński — i jak układać wypłaty ze spółki — przeprowadza doradca podatkowy, a umowę spółki i uchwały prowadzi obsługa prawna. Przy rozbudowanej strukturze właścicielskiej zajmujemy się też obsługą klientów strategicznych.